Seeff verwag beter mark in 10 maande

Die Suid-Afrikaanse eiendomsmark gaan nie wesenlik deur die oorsese finansiële krisis geraak word nie en hy verwag dat dit in die loop van aanstaande jaar gaan herstel sê die voorsitter van Seeff Eiendomme, Samuel Seeff.

“Ek glo die finansiële krisis bied `n aantal uitdagings vir die Suid-Afrikaanse eiendomsmark, want, soos in die verlede, het die plaaslike ekonomie én eiendomsmark bewys dat dit ondanks terugslae steeds veerkragtig is.”

Die toename van eiendomskopers by toonhuise gee `n goeie aanduiding dat die mark weer lewe begin toon.  Hoewel dit nie op die oomblik die momentum het wat die agentskapsbedryf graag sou wou sien nie, word steeds goeie verkope behaal.

“Die minimum opwaartse beweging wat vir aanstaande jaar voorspel  is, gaan waarskynlik in die loop van die derde kwartaal gesien word, ‘voorspel  hy.

Met die Wêreldbeker-sokkertoernooi  nie meer te ver in die toekoms nie, behoort kopersentiment sodanig te verbeter dat die hele mark groter aktiwiteit sal toon, sê Seeff.

Een van die kwaaiste uitdagings waarmee die bedryf moet saamleef, is dat banke moeiliker huislenings toestaan.

Absa Bank en Strandard Bank vereis nou reeds `n deposito van 20% op eiendomme wat duurder as R1 miljoen is, terwyl Nedbank 5% tot 10% vir dié kategorie vereis.

Die streng vereistes van die nwue kedietwetgewing het vanjaar reeds as die betekenisvolste faktor in eiendomsverkope geblyk.  As gevolg daarvan word 50% van alle verbandaansoeke afgekeur.  Nuwe verbandgoedkeurings vir September is rees 35% laer as in dieselfde tyd verlede jaar.  Volgens ekonome gaan die trae verbandkoerse verder verlangsaam.

Nog `n uitdaging is die afwaartse druk op huispryse:  Die verswakte vraag, tesame met hoë rentekoerse, belemmer die groei van eiendomspryse.  Maar vir daardie 50% van die verbandaansoekers aan wie wel lenings toegestaan word, is dit beslis die regte tyd om eiendomme te koop. Ekonome voorspel reeds dat eiendomspryse binne `n jaar gaan begin styf, om in 2010 te eskaleer.  

Oor die hoë rentekoerse sé Seeff hoewel ekonome glo dat die onderste draaipunt reeds bereik is, gaan rentekoerse waarskynlik vir nog `n rug hoë vlakke handhaaf. Die nuutste syfers dui aan dat inflasie `n hoogtepunt bereik het en `n  afwaartse neiging kan begin toon wat middel aanstaande jaar tot onder die 10%-vlak kan daal.

Dit is onwaarskynlik dat die Reserwebank binnekort enige rentekoersverminderings sal aankondig, maar wanneer die herberekenning van inflasiesyfers aanstaande jaar bekend is en dit het voldoende afgeneem,  kan rentekoersverlagings  straks `n werklikheid word.

De laaste utidaging is die lae vertroue van voornemende huiskopers dat die ekonomie gaan verbeter. Negatiewe sentimente en die senuagtigheid van banke met betrekking tot lenings kan veroorsaak dat kopers `n wag-en-kyk-benadering sal aanneem.

Verdere druk op besteebare inkomste – verbandpaaiemente het die afgelope twee jaar met byna 40% toegeneem, en voedselpryse styg steeds – kan kopers langer van die eiedomsmark hou, sê Seeff.

Die Burger

22 November 2008